Wielkość czcionki:

LOGORCPS

Miło nam poinformować, że ukazał się raport z badań naukowych przeprowadzonych przez Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy na zlecenie Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Łodzi.  Publikacja została opracowana w ramach podprojektu pn. „Funkcjonowanie regionalnych obserwatoriów terytorialnych”.

Autorami raportu są: Jacek Pyżalski (kierownik badania), Elżbieta Korzeniowska, Piotr Plichta, Krzysztof Puchalski, Kamila Knol-Michałowska oraz Alicja Petrykowska.

Głównym celem badań było dokonanie wszechstronnej oceny warunków funkcjonowania, potrzeb oraz barier i możliwości rozwoju placówek wsparcia dziennego z województwa łódzkiego, przedstawionej w kontekście potrzeb dzieci i młodzieży korzystających z oferty PWD (Placówki Wsparcia Dziennego, dawniej świetlice środowiskowe) oraz ich rodziców bądź opiekunów prawnych.

Opracowanie prezentuje wyniki diagnozy sytuacji prawnej placówek wsparcia dziennego (PWD), ich zasobów, dostępności, oferty usług, współpracy z otoczeniem społecznym oraz potrzeb, barier i problemów, jakich doświadczają w swoim funkcjonowaniu. Diagnoza powstała w oparciu o badania ilościowe oraz jakościowe, obejmujące zarówno analizy dokumentów, sondaże, jak i wywiady przeprowadzone wśród kierowników i personelu PWD, podopiecznych oraz ich rodziców/opiekunów prawnych.

Badaniem objęto w sumie 118 placówek wsparcia dziennego. Przeprowadzono:

• 118 wywiadów kwestionariuszowych;

• 118 pogłębionych wywiadów indywidualnych z wychowawcami placówek;

• 70 pogłębionych wywiadów indywidualnych z pracownikami zajmującymi się kwestiami formalno-organizacyjnymi placówki;

• 31 pogłębionych wywiadów indywidualnych z rodzicami/opiekunami prawnymi dzieci uczęszczających w zajęciach organizowanych przez PWD;

• 50 pogłębionych wywiadów indywidualnych z dziećmi i młodzieżą korzystającymi z oferty PWD;

• 20 mini-wypracowań z dziećmi i młodzieżą korzystającymi z oferty PWD

Badania wykazały, iż ponad połowa PWD z regionu łódzkiego była prowadzona w formie opiekuńczej, co dziewiąta w specjalistycznej, 27% miało formę łączoną. Ponad połowę PWD prowadziła gmina lub podmiot działający na jej zlecenie, co czwartą podmiot, który uzyskał zgodę gminy/powiatu (w grupie tej przeważają stowarzyszenia – 74%). 89% PWD stanowiły jednostki o zasięgu gminnym. Nieco ponad połowa (55%) PWD działało samodzielnie, a 40% było połączonych z jednostką organizacyjną pomocy społecznej.

85% PWD było czynnych we wszystkie dni robocze, najczęściej w godzinach od 14 do 18 (15%) lub od 15 do 19 (8%), a blisko 2/3 było otwartych również podczas wakacji.

W województwie łódzkim przeważają średniej wielkości placówki, do których uczęszcza od 21. do 40. dzieci. Niemal we wszystkich placówkach w zajęciach uczestniczyła podobna liczba chłopców i dziewcząt. Grupy były bardzo zróżnicowane wiekowo, z przewagą placówek dla dzieci młodszych (tj. uczęszczających do szkół podstawowych).

Oferta działań realizowanych przez placówki obejmowała głównie: gry i zabawy (97%), zajęcia plastyczne (92%), pomoc w odrabianiu lekcji (90%), darmowe posiłki (84%), zajęcia sportowe (69%).

Oceny kierowników PWD dotyczące stanu lokali i ich wyposażenia były zróżnicowane. Blisko 3/5 oceniło stan techniczny pomieszczeń jako nie wymagający remontu. Prawie wszystkie lokale PWD spełniały większość wymaganych przepisami warunków. Wyjątek stanowiło dostosowanie pomieszczeń do potrzeb dzieci niepełnosprawnych (40% spełniało ten warunek). Co czwarta PWD wykorzystywała pomieszczenia zlokalizowane w częściach podziemnych budynków. W 3% występowały problemy z dostępem do urządzeń sanitarnych i ubikacji. Z kolei w odniesieniu do wyposażenia PWD, kierownicy sygnalizowali głównie problemy związane ze sprzętem komputerowym, audiowizualnym i sportowym, występowały również braki w dostępie do podstawowych pomocy niezbędnych na zajęciach, na przykład plastycznych.

Przebadane PWD zatrudniały ogółem 297. wychowawców (na jedną placówkę przypadało średnio od 2. do 3.), jednak 3% nie zatrudniało żadnego. Dominowały umowy o pracę i cywilno-prawne, stosowane porównywalnie często. Co piąta PWD zatrudniała także innych specjalistów (gł. na umowy czasowe). W opiniach kierowników PWD poprawa ich sytuacji kadrowej wymaga: a) zwiększenia liczby personelu placówek, b) tworzenia zespołów zróżnicowanych kompetencyjnie (wsparcie wychowawców ze strony specjalistów, pracowników gospodarczych), c) zmiany warunków pracy (zwiększenia wysokości zarobków, zatrudniania na umowy o pracę, na dłuższe okresy). Kierownicy uznawali rolę wolontariuszy w PWD za ważną, jednak nie przeceniali ich znaczenia w rozwiązywaniu problemów kadrowych.

Pomimo zróżnicowanej obiektywnej sytuacji PWD (zasobów finansowych, kadrowych, infrastrukturalnych) ich kierowników i kadrę wychowawczą charakteryzuje optymizm w postrzeganiu sytuacji placówek oraz koncentracja na szansach, jakie stwarzają dla podopiecznych. Postawa taka ułatwia przezwyciężanie przeszkód występujących w funkcjonowaniu PWD, z których większość wynika z ograniczeń finansowych rzutujących na warunki lokalowe, wyposażenie, wynagrodzenie pracowników, możliwości doskonalenia się oraz trudności w zatrudnianiu specjalistów.

Głównymi merytorycznymi instytucjami, z którymi współpracowały placówki wsparcia dziennego są szkoły, do których uczęszczają podopieczni i instytucje pomocy społecznej. Podejście PWD do współpracy z rodzicami i opiekunami prawnymi jest także zróżnicowane. Są PWD, które nie widzą potrzeby takiej współpracy lub wyrażają pogląd, iż jest ona w sposób obiektywny utrudniona lub niemożliwa. Są też takie, gdzie długoletnia współpraca jest bardzo pogłębiona i bazuje na zaangażowaniu rodzin podopiecznych w codzienną działalność placówek.

Generalnie pozytywny obraz działań PWD uzupełnia powszechna opinia dzieci i młodzieży oraz rodziców/opiekunów, że realizowana oferta zaspokaja ich oczekiwania i potrzeby, przyczynia się do rozwiązywania ich podstawowych problemów (jak pomoc w odrabianiu lekcji, w lepszym radzeniu sobie z relacjami międzyludzkimi) oraz sprzyja rozwijaniu ich potencjałów. W ten sposób działalność PWD jest również elementem pośredniego wspierania rodzin.

Raport zamykają rekomendacje dotyczące wspierania PWD w zakresie metodyki i organizacji pracy, w tym kompetencji i wspierania kadry zatrudnionej w tego typu placówkach. Najistotniejsze rekomendacje wskazują na konieczność wzmacniania kryteriów jakościowych dotyczących metodyki pracy w PWD. Ważne jest tutaj wspieranie i rozwój odpowiedniej metodyki do pracy z różnymi grupami docelowymi (głównie starszych adolescentów, dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami). Istnieje potrzeba wsparcia pracowników PWD w postaci kierowania do tej grupy dostępnej (również finansowo) oferty szkoleniowej i doradczej (superwizyjnej). Zasadniczym aspektem wsparcia organizacyjnego jest zapewnianie stabilności infrastrukturalnej (także w aspekcie wyposażenia w sprzęt edukacyjny), finansowej i kadrowej funkcjonowania PWD. Należy także promować model szerokiej lokalnej współpracy instytucjonalnej oraz współpracy z rodzicami podopiecznych.

Szczegółowa analiza zgromadzonych danych oraz rekomendowane działania wspierające funkcjonowanie i rozwój placówek wsparcia dziennego znajdują się w raporcie: Funkcjonowanie placówek wsparcia dziennego z regionu łódzkiego. Bariery i potrzeby


do góry