Wielkość czcionki:

Dobre zdrowie jest celem, który wszystkim przynosi korzyści

Czym jest zdrowie?

Światowa Organizacja Zdrowia zdefiniowała zdrowie jako stan dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby lub kalectwa. Oznacza to, że zdrowie to między innymi:
– odporność na choroby i dolegliwości,
– zdolność radzenia sobie z problemami,
– sprawność fizyczna i intelektualna,
– zdolność wypełniania ról życiowych i zawodowych,
– poczucie siły chęci do życia i witalność,
– równowaga i harmonia psychiczna.
W tym sensie zdrowie jest podstawą, warunkiem dobrego życia, a nie jego celem. Tak rozumiane zdrowie można nie tylko ochraniać, ale także umacniać i rozwijać.

Czym jest promocja zdrowia?

Promocja zdrowia to działania, dzięki którym ludzie coraz bardziej interesują się swoim zdrowiem oraz uzyskują coraz większy wpływ na czynniki kształtujące stan ich zdrowia. To nauka i sztuka pomagania ludziom, by zmieniali swoje środowisko i styl życia na sprzyjający ich zdrowiu.

Czym jest promocja zdrowia w miejscu pracy?

Promocja zdrowia w miejscu pracy nie jedynie ograniczaniem zagrożeń związanych z wykonywaniem pracy zawodowej.
Są to działania wykraczające poza obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony zdrowia pracowników oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Promocja zdrowia podejmowana jest po to, by pracownicy dobrze czuli się w swoim miejscu pracy, mniej chorowali, bardziej angażowali się w rozwój firmy, lepiej funkcjonowali w życiu zawodowym i codziennym, a w efekcie by przedsiębiorstwo lepiej realizowało swoje zadania ekonomiczne.

Kluczową zasadą promocji zdrowia w miejscu pracy jest traktowanie pracowników jako podmiotu oddziaływań, aktywnych partnerów w trakcie planowania, przeprowadzania i oceny prozdrowotnych przekształceń w środowisku i stylach życia.

Jakie działania podejmuje firma promująca zdrowie?

1. Przedsiębiorstwo promujące zdrowie opracowuje i wdraża prozdrowotną politykę zarządzania i kulturę organizacyjną.
Obejmuje ona:
a) metody i style zarządzania, w których za główny parametr sukcesu firmy (podstawowy kapitał) uznaje się samą załogę,
b) tworzenie norm i zasad kierowania umożliwiających załodze aktywne uczestniczenie
w podejmowaniu decyzji,
c) dostosowywanie wymagań do kwalifikacji zatrudnionych oraz budowanie klimatu współpracy
w grupach pracowniczych,
d) włączanie zagadnień promocji zdrowia w politykę personalną przedsiębiorstwa,
e) integrowanie różnorodnych działań firmy związanych ze zdrowiem i bezpieczeństwem
w pracy w spójny system.

2. Przedsiębiorstwo promujące zdrowie tworzy i modyfikuje środowisko pracy tak, by nie tylko nie zagrażało zdrowiu, ale również oddziaływało pozytywnie na stan zdrowia, sprzyjało mu. Działania
z tego zakresu dotyczą głównie:
– czynników szkodliwych i uciążliwych (m.in. hałasu, substancji chemicznych i biologicznych, pracy zmianowej, pracy w wymuszonej pozycji ciała, nieodpowiedniego oświetlenia, ciężkiej pracy fizycznej), nawet jeśli nie przekraczają one dopuszczalnych norm,
– zagrożeń wypadkowych,
– stresu zawodowego, tj. fizjologicznych i psychologicznych efektów m.in. pracy zmianowej, pośpiechu i monotonii, adaptacji do nowych technologii, przeciążenia lub niedociążenia pracą, niejasnych lub sprzecznych oczekiwań przełożonych wobec podwładnych, nadmiernej odpowiedzialności, złych stosunków międzyludzkich, trudności w rozwoju kariery zawodowej, poczucia braku wpływu na funkcjonowanie firmy.

3. Przedsiębiorstwo promujące zdrowie stymuluje i wspiera działania personelu związane
z wykonywaniem pracy w sposób higieniczny i bezpieczny.
Oznacza to, że pracownikom tworzy się warunki do zgłaszania propozycji usprawnień w tym zakresie, współdecydowania w wyborze rozwiązań oraz ocenie efektów dokonywanych zmian. Pracownicy traktowani są więc jako partnerzy, a nie bierni adresaci prozdrowotnych przekształceń
w środowisku pracy. Rozwija się postawy odpowiedzialności za własne zdrowie w miejscu pracy,
a nie jedynie wymaga się przestrzegania przepisów.
Stąd częściej nagradza się pracowników za prozdrowotne działania niż karze za łamanie zasad bhp oraz wspiera się modę na troskę o zdrowie w miejscu pracy.

4. Przedsiębiorstwo promujące zdrowie uczy i ułatwia pracownikom (i ich rodzinom) realizację zdrowych stylów życia.
Prozdrowotne style życia obejmują m.in.:
– prawidłowe odżywianie się,
– aktywność fizyczną,
– unikanie palenia tytoniu
i nadmiernej konsumpcji alkoholu,
– umiejętność radzenia sobie ze stresem,
– prawidłowe reagowanie na czynniki ryzyka i symptomy choroby.
Badania naukowe dowodzą, że zdrowie człowieka aż w 50% zależy od jego własnych zachowań. Oznacza to, że przede wszystkim sam człowiek jest źródłem swego zdrowia lub choroby. Rzecz w tym, by chciał i mógł swoje możliwości
w tej dziedzinie pozytywnie wykorzystać. Programy promocji zdrowia mają mu właśnie w tym pomóc. Zatem firma promująca zdrowie:
– dostarcza pracownikom wiedzy nt. prozdrowotnych sposobów postępowania (np. przeprowadza prelekcje, emituje audycje, kolportuje poradniki),
– rozwija motywację do ich realizacji (np. nagradza indywidualne, prozdrowotne zachowania, wspiera grupowe inicjatywy na rzecz zdrowia)
– kształtuje umiejętności niezbędne do podejmowania tych zachowań
w życiu codziennym (np. organizuje ćwiczenia, treningi uczące nowych sposobów postępowania)
– stwarza warunki ułatwiające prozdrowotne wybory (np. dba
o uwzględnienie zaleceń ergonomii w wyposażeniu stanowisk pracy, zakupuje dodatkowe usługi medyczne, sponsoruje rekreację pracowników).
Firma promująca zdrowie nie tylko mówi, zachęca, podpowiada co robić, ale uczy jak to osiągnąć
i pomaga realizować prozdrowotny styl życia.

5. Przedsiębiorstwo promujące zdrowie stymuluje współpracę różnych wewnętrznych służb związanych ze zdrowiem załogi, integrując ich działania w spójny system.

W praktyce przedsięwzięcia w dziedzinie promocji zdrowia pracowników przybierają formę odpowiednio zaplanowanych programów. Projektowanie takich działań obejmuje dobór tematów, sposobu ich realizacji, kadr wykonawców, źródeł finansowania oraz harmonogramu. Programy te mogą być realizowane w krótszym lub dłuższym czasie (od kilku tygodni do kilku lat), obejmując równocześnie lub sukcesywnie wiele tematów zdrowotnych. Opracowanie i realizacja zakładowego programu promocji zdrowia wiąże się z powierzeniem związanych z nim prac odpowiednim ludziom.
Jak pokazała dotychczasowa praktyka realizacji tego rodzaju przedsięwzięć celowe jest
w szczególności powołanie grupy odpowiedzialnej za program, np. Zakładowej Rady Promocji Zdrowia.
W skład grupy sterującej wchodzą zazwyczaj przedstawiciele dyrekcji, związków zawodowych, zakładowej służby medycznej, działu bhp, a także w demokratyczny sposób dobrani reprezentanci załogi. Grupa ta nie powinna w zasadzie liczyć więcej niż 10 osób.
Wykonawstwo merytorycznych zadań przewidzianych w programie powierza się fachowcom, np.:
lekarzom, pielęgniarkom, rehabilitantom, ergonomistom, psychologom, socjologom.
Mogą to być osoby na stałe związane z zakładem lub, w miarę potrzeb, specjaliści z zewnątrz.

Program promocji zdrowia w przedsiębiorstwie to zorganizowany proces społeczny, wpisany w strategię rozwoju firmy, jej kulturę, organizację i politykę zarządzania, obejmujący ponadstandardowe działania na rzecz umocnienia zdrowia załogi, wspierający osiągnięcie celów biznesowych organizacji

sukces zakładowego programu zdrowia = jakość jego koncepcji x akceptacja ze strony pracowników


do góry