Wielkość czcionki:

Program przeciwdziałania uzależnieniom

JAK REALIZOWAĆ PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA UZALEŻNIENIOM WŚRÓD PRACOWNIKÓW?

© fotoinfot – Fotolia.com

CEL

Jednym z pierwszych kroków, jakie należy podjąć tworząc program przeciwdziałania uzależnieniom wśród pracowników jest ustalenie jego celu. Zwykle celem takiego programu jest maksymalne ograniczenie konsumpcji substancji psychoaktywnych przez pracowników. Jednak rozważyć należy na czym dokładnie to „ograniczenie konsumpcji” ma polegać. Przykładowo, ustalić należy czy celem programu jest eliminacja podejmowania niewłaściwego zachowania w ogóle, czy tylko w czasie/miejscu pracy.

Właściwie ustalony cel wyznacza kierunek szczegółowych działań podejmowanych w firmie.
Cel jest osiągany poprzez zapobieganie oraz rozwiązywanie już istniejących problemów związanych z zażywaniem substancji psychoaktywnych przez personel. Przy czym ustalić należy również jak definiowany będzie „problem”. Przykładowo czy problemem będzie spożywanie alkoholu w miejscu pracy, czy też nieefektywna obecność w pracy spowodowana spożywaniem alkoholu poprzedniego dnia.

ADRESACI

Jednym z pierwszych kroków, jakie należy podjąć tworząc program przeciwdziałania uzależnieniom wśród pracowników jest ustalenie do kogo będzie on adresowany.
Adresatami programu dotyczącego przeciwdziałania uzależnieniom pracowników od substancji psychoaktywnych powinny być jak najliczniejsze grupy personelu, a więc:

–        pracownicy, którzy nie używają substancji psychoaktywnych;
–        konsumenci substancji psychoaktywnych – zarówno nadużywający ich, jak i uzależnieni;
–        rodziny pracowników (opcjonalnie).

Dlaczego program powinien mieć tak szeroką grupę adresatów?

Wynika to z potrzeby kształtowania odpowiedniego klimatu wśród personelu, jak i tworzenia odpowiedniego wsparcia społecznego. Ponadto tak szeroko zarysowane działania mają na celu zapobieganie wystąpieniu problemu wśród pracowników.

Ustalając adresatów programu warto zwrócić uwagę na kobiety, które na ogół rzadziej używają substancji psychoaktywnych, lecz zwykle łatwiej się uzależniają i gorzej radzą sobie, gdy to nastąpi. Szczególna troska o uwzględnianie kobiet w tego typu działaniach ma ważne znaczenie społeczne z uwagi na zdolności prokreacyjne społeczeństwa oraz zdrowie przyszłego pokolenia.

ZASADY

W założeniu modelowym program przeciwdziałania uzależnieniom pracowników od substancji psychoaktywnych powinien:

  • być zgodny z krajowymi przepisami prawa oraz obowiązującymi w firmie regulacjami;
  • opierać się na konsultacjach z pracownikami;
  • mieć postać formalnego wewnętrznego dokumentu;
  • wyrażać jednoznacznie wolę najwyższego kierownictwa dotyczącą uregulowania problemu;
  • określać zadania osób odpowiedzialnych za przygotowanie i realizację programu oraz kierownictwa wszystkich szczebli;
  • określać sposób poinformowania personelu wszystkich szczebli oraz zewnętrznego otoczenia firmy o przyjętych w jego ramach rozwiązaniach;
  • zapewniać równość traktowania wszystkich pracowników;
  • gwarantować poufność;
  • jasno i precyzyjnie określać swoje cele;
  • wskazywać obligacje dotyczące działań personelu oraz zasady postępowania związane z ich nieprzestrzeganiem,
  • określać rodzaj pomocy, jakiej firma udziela pracownikom w związku z wdrożeniem programu,
  • określać sposoby monitorowania i korygowania zapisów wypracowanego programu;
  • zapewniać odpowiedni czas na przygotowanie się personelu do wdrożenia programu.

DZIAŁANIA

Modelowa metodyka programu przeciwdziałania uzależnieniom pracowników od substancji psychoaktywnych zakłada łączenie trzech typów działań: wspierających, dyscyplinujących i edukacyjnych.

DZIAŁANIA WSPIERAJĄCE

Działania wspierające pracowników to m.in.:

  • rozwiązania społeczno-organizacyjne, które ułatwiać będą np. wczesne identyfikowanie problemu, udział pracowników w terapii, utrzymanie zatrudnienia w trakcie leczenia, czy powrót do pracy po jego zakończeniu;
  • ograniczanie występowania sytuacji stresujących celem zmniejszenia ryzyka sięgania po substancje psychoaktywne przez personel.

DZIAŁANIA DYSCYPLINUJĄCE

Działania dyscyplinujące pracowników to m.in.: konsekwentne przestrzeganie przepisów prawa:

–        obowiązujących w całym kraju
–        wprowadzonych w wewnętrznych dokumentach firmy (układach zbiorowych, regulaminach, rozporządzeniach)

Dokumenty te zakazują lub ograniczają możliwość konsumpcji substancji psychoaktywnych w pracy, regulują ich dozwoloną konsumpcję oraz sposoby kontroli pracowników, ustalają kary za złamanie obowiązujących reguł.

DZIAŁANIA EDUKACYJNE

Działania edukacyjne pracowników to m.in.:

  • poszerzanie wiedzy i doskonalenie umiejętności personelu (w tym kadry) związanych z problemem konsumpcji substancji psychoaktywnych (działania edukacyjne);

Więcej na ten temat znaleźć można w publikacji: E. Korzeniowska, K. Puchalski, E. Goszczyńska, Zarządzanie problemem konsumpcji tytoniu, alkoholu i innych środków psychoaktywnych w firmie. Poradnik dla pracodawców i menedżerów, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi, Łódź, 2013

Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.
Dofinansowanie Projektu w 15%, w kwocie 606 828 CHF (1 868 424 PLN), stanowi wkład krajowy zapewniony przez Ministra Zdrowia.


do góry