Wielkość czcionki:

Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej.
Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nich zawartość merytoryczną.

Projekt pn. „Strengthening transversal competences of low educated employees concerning their health choices in the context of changing labour market” (“Wzmocnienie kompetencji nisko wykształconych pracowników w zakresie ich wyborów zdrowotnych w kontekście zmian na rynku pracy”) (akronim: LEECH) to międzynarodowe przedsięwzięcie badawczo – wdrożeniowe realizowane w ramach Programu Life Long Learning, podprogramu Grundtvig od grudnia 2008 r. do lutego 2011 r. równocześnie w czterech państwach członkowskich Unii Europejskiej: Hiszpanii, Łotwie, Polsce oraz Słowenii. Jego koordynatorem było Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera (Nofer Institute of Occupational Medicine) (Polska), podczas gdy pozostałe instytucje partnerskie to: Instituto Valenciano De Atención a Los Disapacitados (Valentain Institute of Care of Disabled People), Klinični center Ljubljana, Klinični inštitut za medicino dela, prometa in športa (University Medical Centre, Clinical Institute of Occupational, Traffic and Sports Medicine), Rīgas Stradiņa Universitātes Darba un Vides Veselības Institūts (Institute of Occupational and Environmental Health of Riga Stradins University). Więcej informacji nt. konsorcjum realizującego projekt dostępnych jest w zakładce Partnerzy.


 

Cele

Uzasadnieniem podjęcia projektu LEECH były wyniki badań społecznych prowadzonych w różnych krajach europejskich, które wskazują na powiązanie lepszego stanu zdrowia oraz korzystniejszych dla zdrowia zachowań z wyższym poziomem wykształcenia. Mówiąc inaczej – im niższy status społeczno-ekonomiczny (w tym szczególnie edukacyjny) tym statystycznie gorsze zachowania zdrowotne, motywacja do wprowadzania zmian w stylu życia, a tym samym zdrowie. Taka sytuacja generuje wysokie koszty dla państwa, w tym związane z opieką zdrowotną i pomocą społeczną dla osób o niskim statusie wykształcenia oraz samych zainteresowanych, w związku z ograniczeniem ich zdolności do pracy i zmniejszeniem konkurencyjności na rynku pracy. Stąd szczególnie istotnym wyzwaniem staje się zmniejszanie nierówności w szeroko pojętym zdrowiu pomiędzy populacjami pracujących z wysokim i niskim poziomem wykształcenia. Efektywną metodą dla poprawy stanu zdrowia, zachowań zdrowotnych oraz społecznej inkluzji osób z niskim statusem edukacyjnym jest budowanie i wdrażanie specyficznej strategii edukacji zdrowotnej oraz promocji zdrowia dostosowanej do możliwości i potrzeb tej grupy. Niemniej jednak praktyka pokazuje, że większość programów tego rodzaju adresowanych jest do ogółu społeczeństwa i nie uwzględnia specyfiki tej grupy docelowej, paradoksalnie przyczyniając się często do pogłębiania nierówności w zdrowiu.

W związku z tym, zasadniczym celem projektu LEECH było opracowanie zaleceń dla edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia, wynikających ze specyfiki potrzeb i możliwości pracowników o niskim poziomie wykształcenia. Inaczej rzecz ujmując, omawiane przedsięwzięcie zostało zaprojektowane z myślą o zwiększeniu efektywności działań ukierunkowanych na zachęcenie osób o niskim statusie edukacyjnym do realizacji prozdrowotnego stylu życia poprawiającego ich stan zdrowia i aktywność zawodową. Z uwagi na fakt, iż chodzi tu o kształtowanie kompetencji przydatnych w różnych dziedzinach życia – tak w sferze zawodowej jak i osobistej człowieka – mowa tu o tzw. „transversal competences„.


Osiągnięcie celu projektu LEECH wymagało podjęcia szeregu, wymienionych poniżej działań.

1. Identyfikacja specyficznych sposobów postrzegania zdrowia i jego determinant, poziomu wiedzy i przekonań LEE (tj. nisko wykształconych pracowników – skrót od angielskich słów low educated employees) dotyczących ich osobistych wyborów zdrowotnych oraz zachowań zdrowotnych (również w kontekście miejsca pracy), a także rozpoznanie ich preferencji w zakresie treści, metod i nadawców przekazów z zakresu edukacji zdrowotnej.

W ramach tego zadania wykonano dwa następujące działania:

  • Instytucje partnerskie opracowały kwestionariusz wywiadu (w językach angielskim, hiszpańskim, łotewskim, polskim, rosyjskim i słoweńskim) służący weryfikacji ww. obszarów myślenia i postępowania w sferze zdrowia. W celu zapewnienia możliwie najwyższej adekwatności jego pytań do sposobów percepcji badanej problematyki w grupach docelowych jednym z istotnych etapów tworzenia go był jego pilotaż wśród osób spełniających kryteria doboru próby.
  • Następnym etapem było przeprowadzenie wywiadów kwestionariuszowych na próbie 1691 osób mających status pracownika (po ok. 400 respondentów w każdym z krajów uczestniczących w projekcie). Respondenci (w wieku 25-54 lata podzieleni na trzy równe pod względem liczebności grupy wiekowe 25-34, 35-44 i 45-54- latkowie) należeli do jednej z dwóch grup: 1) badanej (która składała się z nisko wykształconych pracowników, tj. z wykształceniem niepełnym lub pełnym podstawowym lub zasadniczym zawodowym) oraz kontrolnej (składającej się z osób o wysokim statusie edukacyjnym, tj. z wykształceniem średnim lub wyższym).

2. Podsumowanie istniejących i sformułowanie kolejnych rekomendacji dotyczących efektywnych metod edukacji zdrowotnej LEE (szczególnie w zakresie zawartości przekazów, właściwych strategii i metod edukacyjnych).

Zgromadzenie dotychczasowych zaleceń zostało zrealizowane przez instytucje partnerskie poprzez przeprowadzenie przeglądu literatury krajowej i międzynarodowej w tym zakresie. Natomiast kolejne rekomendacje oparto na wynikach zrealizowanego w ramach projektu badania LEE.

3. Identyfikacja/charakterystyka systemów edukacyjnych dostępnych w poszczególnych krajach partnerskich dla dorosłych osób pracujących (tj. istniejących mechanizmów, instytucji oraz form możliwych szkoleń), który można by tam wykorzystać do realizacji edukacji zdrowotnej wśród LLE.

Przeglądu istniejących narodowych systemów dokonali eksperci z instytucji partnerskich. Dzięki temu rozpoznano grupy odbiorców, którzy w pierwszej kolejności mogli skorzystać z efektów realizacji projektu LEECH.

4. Przygotowanie monografii dla edukatorów zdrowotnych nt. skutecznych sposobów stymulujących LEE do realizacji prozdrowotnego stylu życia.

Książka ta została wydana w pięciu językach: angielskim, polskim, hiszpańskim, łotewskim i słoweńskim, zarówno w wersji papierowej jak i elektronicznej (wersja on-line w języku angielskim dostępna jest tutaj, po polsku – tutaj, natomiast pozostałe wersje można pobrać ze stron internetowych instytucji partnerskich: http://www.rsu.lv/projekti/es-programmas/Leech-project; http://www2.izd.si/default-2060.html; www.ivadis.es).

5. Przeszkolenie grupy ok. 120 edukatorów zdrowotnych w czterech krajach partnerskich, w obszarze właściwych strategii edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia kierowanej do LEE oraz sposobów przekazywania tych kompetencji kolejnym grupom osób zainteresowanych tą tematyką (szkolenie kaskadowe).

W ramach projektu opracowano treści takiego kursu, które dostępne są tutaj. Szkolenie pilotażowe przeprowadzono w na przełomie IV kwartału 2010 roku i I kwartału 2011 roku we wszystkich państwach uczestniczących w projekcie LEECH.

6. Upowszechnienie efektów projektu (tj. m.in. podręcznika i zalecanych treści szkolenia) wśród przedstawicieli grupy docelowej.

Głównym, trwałym narzędziem upowszechniania treści książki oraz kursu są strony internetowe instytucji partnerskich. Wersja papierowa podręcznika została rozesłana do najważniejszych organizacji/ instytucji aktywnych w krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego w obszarze promocji zdrowia, edukacji zdrowotnej, edukacji osób dorosłych, społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i innych funkcjonujących na styku sfer zdrowia i pracy. Ponadto dane zgromadzone w ramach projektu zostały upublicznione w artykułach naukowych oraz wystąpieniach na konferencjach naukowych.


Projekt LEECH był koordynowany przez Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy Instytut Medycyny pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi we współpracy z trzema instytucjami z Hiszpanii, Łotwy i Słowenii.

Koordynacja projektu:


Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera
Adres: ul. Św. Teresy 8, 91-348 Łódź, Polska
Tel.: +48 42 6314-686,
Fax: +48 42 6314-685
e-mail: whpp@imp.lodz.pl
http://www.imp.lodz.pl
Lider projektu: dr Elżbieta Korzeniowska
Zespół realizatorów: dr Krzysztof Puchalski, dr Jacek Pyżalski, dr Piotr Plichta, mgr Eliza Goszczyńska, mgr Patrycja Wojtaszczyk, mgr Kamila Knol.

Partnerzy projektu:

Hiszpania: Valentain Institute of Care of Disabled People

Address: Avda del Puerto 108, ES 46023, Valencia, Spain

Tel.: +34 961971460

Fax: +34 961971461

www.ivadis.com

Lider zespołu z Hiszpanii: mgr Jose Gil

Łotwa: Institute of Occupational and Environmental Health of Riga Stradins University

Adres: Dzirciema 16, LV 1007, Riga, Latvia

Tel./ Fax: +371 67409139

www.rsu.lv/ddvvi

Lider zespołu z Łotwy: Prof. Maija Eglite

Słowenia: University Medical Centre, Clinical Institute of Occupational, Traffic and Sports Medicine

Adres: Poljanski nasip 58, SI 1000, Ljubljana, Slovenia

Tel.: +386 1 522 2695

Fax: +386 1 522 2478

www.cilizadelo.si

Lider zespołu z Słowenii: lic. Tanja Urdih Lazar


W wyniku realizacji projektu LEECH powstało wiele istotnych produktów. Wśród najważniejszych należy wymienić podręcznik, którego treść stanowi podsumowanie całego projektu. Inne ważne produkty to program szkolenia dla osób zainteresowanych realizacją edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia wśród LEE (tj. nisko wykształconych pracowników), notatka prasowa nt. osiągnięć projektu oraz oświadczenie adresowane do polityków nt. najlepszych strategii wyrównywania nierówności w zdrowiu pomiędzy nisko i dobrze wykształconymi.
Podsumowując, lista najważniejszych produktów projektu LEECH przedstawia się następująco:

  • podręcznik pt. „Nisko wykształceni pracownicy a zdrowie – wyzwania dla edukacji zdrowotnej”,
  • notatka prasowa nt. rezultatów projektu,
  • oświadczenie dla polityków nt. efektów projektu,
  • program szkolenia nt. sposób realizacji edukacji i promocji zdrowia wśród nisko wykształconych pracowników,
  • artykuły i prezentacje z wynikami projektu LEECH.


Głównym produktem projektu LEECH jest monografia pt. „Nisko wykształceni pracownicy a zdrowie – wyzwania dla edukacji zdrowotnej” (pod red. E. Korzeniowskiej, K. Puchalskiego). Została ona przygotowana w wersji drukowanej (papierowej) i elektronicznej w językach instytucji partnerskich i angielskim (wersję on-line w języku polskim można pobrać tutaj, a w języku angielskim tutaj, natomiast pozostałe wersje językowe dostępne są na następujących stronach internetowych parterów z Hiszpanii, Łotwy i Słowenii).W publikacji tej przedstawiono najważniejsze wyniki i wnioski z badania zrealizowanego w ramach projektu nt. specyficznych sposobów myślenia i postępowania w sferze zdrowia pracowników o niskim poziomie wykształcenia. Zawiera ona także rekomendacje, uwzględnienie których przyczynić się może do zwiększenia skuteczności interwencji edukacyjno-promocyjnych podejmowanych wobec takiej grupy docelowej.Szczegółowo, spis treści książki przedstawia się następująco:

  • Edukacja zdrowotna i promocja zdrowia jako sposób zwiększenia konkurencyjności nisko wykształconych osób na rynku pracy – przebieg i założenia projektu LEECH,
  • Niskie wykształcenie jako problem społeczny w Unii Europejskiej,
  • Polityka Unii Europejskiej wobec osób o niskim statusie wykształcenia,
  • Uwarunkowania zachowań zdrowotnych i możliwości ich kształtowania,
  • Metodyka edukacji zdrowotnej osób o niskim poziomie wykształcenia – przegląd propozycji,
  • Świadomość i zachowania zdrowotne pracowników o niskim poziomie wykształcenia,
  • Preferencje w zakresie edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia nisko wykształconych pracowników,
  • Kształtowanie zdrowego stylu życia nisko wykształconych pracowników – rekomendacje,
  • Nisko wykształceni pracownicy a zdrowie – przykład hiszpański,
  • Nisko wykształceni pracownicy a zdrowie – przykład łotewski,
  • Nisko wykształceni pracownicy a zdrowie – przykład polski,
  • Nisko wykształceni pracownicy a zdrowie – przykład słoweński.

Angielskojęzyczna wersja drukowana podręcznika została upowszechniona wśród różnorodnych europejskich partnerów, podczas gdy wersje w językach narodowych – odpowiednio wśród interesariuszy danego kraju partnerskiego projektu (tj. wśród instytucji/ organizacji działających na styku sfer zdrowia i pracy).


Notatka prasowa dotycząca projektu LEECH została przygotowana zarówno w oparciu o dane i analizy zebrane w trakcie jego realizacji, jak i opinii/ocen uzyskanych od uczestników warsztatów wieńczących jego wdrożenie. Główna idea stojąca za jej opracowaniem to dostarczenie krótkich, ale bardzo treściwych informacji nt. najważniejszych aspektów projektu. Notatka prasowa została przygotowana w języku angielskim, jak również w językach partnerów projektu i jest dostępna na ich stronach internetowych (polskojęzyczną wersję można pobrać tutaj). Jej dystrybucja stanowiła element upowszechniania projektu.


Oświadczenie dla polityków na temat rezultatów projektu LEECH zostało przygotowane przez jego partnerów. Adresowane jest ono do polityków i decydentów działających w obszarze szeroko pojętego zdrowia. Krótko podsumowuje główne konkluzje projektu, które warto byłoby uwzględnić w różnorodnych strategiach działań ukierunkowanych na poprawę stanu zdrowia szczególnie nisko wykształconych pracowników. Oświadczenie to zostało opracowane w języku angielskim oraz językach narodowych instytucji partnerskich (polskojęzyczną wersję można pobrać tutaj.


Jednym z najważniejszych działań projektu LEECH było przygotowanie programu kaskadowego szkolenia dla osób zainteresowanych realizacją edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia wśród nisko wykształconych pracowników. Program ten został opracowany głównie w oparciu o podręcznik, podejmujący temat niskiego wykształcenia jako problemu społecznego w Unii Europejskiej i wyzwanie dla polityk unijnych, specyfiki pracy z nisko wykształconymi, ich sposobów myślenia i postępowania w sferze zdrowia oraz rekomendacje, uwzględnienie których przyczynić się może do zwiększenia skuteczności interwencji edukacyjno-promocyjnych podejmowanych wobec takiej grupy docelowej. Warto podkreślić, że w zależności od zidentyfikowanych w danym kraju partnerskim instytucji/ organizacji/ profesjonalistów jako grup docelowych tego szkolenia, jego program podlegał modyfikacji. Przykładowo, w jednym z krajów partnerskich osobami zaproszonymi do uczestnictwa byli inspektorzy bezpieczeństwa i higieny pracy, którym dodatkowo zapewniono moduł wprowadzający w zagadnienie promocji i edukacji zdrowotnej.

Szkolenie zostało pomyślane jako kurs kaskadowy. W dłuższej perspektywie może przyczynić się do poprawy jakości i efektywności działań w obszarze promocji i edukacji zdrowotnej adresowanych do nisko wykształconych pracowników. Program szkolenia w języku polskim można pobrać tutaj, a w angielskim tutaj.


Specyficzne dla danego kraju partnerskiego rezultaty projektu LEECH to artykuły dostępne w różnych mediach i prezentacje dokonywane w trakcie różnorodnych wydarzeń głównie o charakterze naukowym. Generalnie w trakcie realizacji projektu LEECH przygotowano ich ponad dwadzieścia, natomiast kolejne planowane są po jego zakończeniu, co przyczyni się do utrwalenia jego efektów.



do góry