Wielkość czcionki:

Dlaczego w sferze pracy?

Potrzeba racjonalnego wzmacniania (promocji, a nie tylko zabezpieczania) zdrowia pracujących nabiera obecnie znaczenia z wielu powodów. W aspekcie polityki społecznej to m.in. ekonomiczne, społeczne i psychologiczne skutki wzrastającej długości życia obywateli, w tym rosnące oczekiwania co do jego jakości. Ważnym aspektem jakości życia poszczególnych osób, obok coraz lepszego stanu zdrowia (także w takich wymiarach jak wellness czy fitness), jest zarówno samo posiadanie satysfakcjonującej pracy, jak dobre w niej funkcjonowanie.

Możliwości utrzymania pracy i dobrego w niej funkcjonowania rozpatrywać trzeba na tle przemian w procesach pracy i zatrudnienia, takich jak m.in. zanikanie tradycyjnych profesji i pojawianie się w ich miejsce nowych, zmniejszanie się zakresu występowania klasycznych narażeń zawodowych związanych z pracą fizyczną, a w to miejsce rozwój zagrożeń zdrowia wymagających odmiennych metod diagnozy oraz profilaktyki (np. stres i inne problemy psychospołeczne, obciążenia układu ruchu), globalizacja rynku pracy oraz związane z nią migracje siły roboczej i problemy adaptacji kulturowej, zmiany w formach zatrudnienia (m.in. telepraca, zatrudnienie w ramach krótkoterminowych kontraktów, płynność czasu pracy), niepewność zatrudnienia oraz problemy bezrobocia, wzrost udziału kobiet w rynku pracy, przemiany procesów technologicznych (trudności adaptacyjne, wymagania dotyczące kompetencji), przemiany w koncepcjach zarządzania oraz inne liczne wyzwania wynikające ze wzrostu konkurencji w gospodarce i dążeń do poprawy efektywności.
Sprawne wykonywanie pracy staje się także koniecznością ekonomiczną wobec procesów starzenia się populacji i złożonych skutków tego zjawiska (w tym obciążeń dla systemów zabezpieczenia społecznego). Stąd potrzeba przedłużania indywidualnej zdolności do aktywności zawodowej oraz wydłużania okresu jej realizacji. Wiąże się to z procesami dostosowywania pracy do potrzeb i możliwości starzejącej się siły roboczej. Z drugiej strony z pojawia się potrzeba udzielania pomocy pracującym, zwłaszcza tym starszym, w przystosowaniu się do dynamicznie zmieniających się technologii, form i warunków pracy, sposobów jej wykonywania.

Z punktu widzenia pracodawców sprawa realizacji promocji zdrowia w organizacjach pracy nabiera dodatkowego znaczenia m.in. w kontekście rozwoju idei społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Jest zatem elementem budowania dobrego publicznego wizerunku firmy. Może być też traktowana jako sposób zwiększania kreatywności personelu (poprzez zaangażowanie w planowanie programu prozdrowotnego), wzmacniania jego zadowolenia oraz identyfikacji z firmą.
Natomiast z punktu widzenia polityki zdrowotnej promocja zdrowia pracujących jest reakcją na dążenie do podnoszenia skuteczności i efektywności działań na rzecz zdrowia i do angażowania w tego typu działalność podmiotów spoza profesji medycznych (m.in. pracodawców). Wynika także z dynamicznego rozwoju niepublicznego sektora usług zdrowotnych oferowanych przedsiębiorstwom, świadczonych coraz częściej także przez instytucje nie związane z medycyną. Wszystkie te procesy i zjawiska pokazują, że współczesne problemy zdrowotne pracujących wyraźnie odróżniają się od tych, do rozwiązywania których przystosowane są tradycyjne instytucje i systemy ochrony zdrowia tej populacji.

Więcej o uzasadnieniach promocji zdrowia w pracy:

Pyżalski, J., Puchalski, K., Korzeniowska, E. (2008) Promocja zdrowia psychicznego w zakładach pracy w Polsce. W: K. Okulicz-Kozaryn, K. Ostaszewski (red.) Promocja zdrowia psychicznego, badania i działania w Polsce (s.33-51). Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii

Puchalski K. (2008). Problem palenia tytoniu w przedsiębiorstwach. Obszary zastosowań socjologii. W: W. Piątkowski, B. Płonka-Syroka (red.). Socjologia i antropologia medycyny w działaniu (s. 133-161), Wrocław: Oficyna Wydawnicza Arboretum


do góry