Wielkość czcionki:

Od czego zależy zdrowie?

Uwarunkowania stanu zdrowia to: 1) deficyty zdrowia, a więc czynniki odpowiadające za przedwczesne zgony, choroby i inne dysfunkcje, także za gorsze efekty leczenia, oraz 2) zasoby zdrowia, to znaczy zjawiska i cechy odpowiedzialne za dłuższe życie, lepszą jego jakość, szybsze zdrowienie w przypadku zachorowania, lepsze samopoczucie, wyższy poziom ogólnej energii organizmu, większą tolerancję na ból i dolegliwości, a także wpływające na lepsze parametry fizjologiczne, związane z pracą poszczególnych układów organizmu.
W zdrowiu publicznym nadal popularna jest koncepcja „pola zdrowia”, związana z nazwiskiem M. Lalonde’a. Mówi ona, że 100% zmienności tradycyjnie stosowanych mierników stanu zdrowia społeczeństwa można wyjaśniać odwołując się do wpływu czterech grup czynników: stylu życia, środowiska, genetyki i opieki medycznej. Szacuje się, że styl życia wyjaśnia ok. 40-60% zmian w stanie zdrowia społeczeństwa, środowisko ok. 20-30%, genetyka ok. 10-20%, natomiast opieka medyczna 3-15%.
Promocja zdrowia nastawiona jest na kształtowanie społecznych i środowiskowych uwarunkowań stanu zdrowia. Wśród nich eksponuje – ze względu na siłę wpływu – styl życia (zachowania związane ze zdrowiem), a także środowisko, które uwzględnia w podwójnej roli: a) czynnika determinującego styl życia oraz b) bezpośrednio wpływającego na zdrowie. Środowisko występuje tu nie tyle w znaczeniu przyrodniczym czy fizycznym, a bardziej w sensie psychospołecznym, ekonomicznym, kulturowym.
Styl życia, choć uwarunkowany socjo-ekonomiczno-kulturowym statusem osoby, stanowi w jakimś stopniu przedmiot jej swobodnego wyboru. Stąd promocja skoncentrowana jest, z jednej strony, na stymulowaniu obywateli do prozdrowotnych korekt ich stylów życia, z drugiej na umożliwianiu i ułatwianiu ludziom dokonywania takich wyborów, które będą korzystne dla ich zdrowia.

Więcej o uwarunkowaniach zdrowia:
Puchalski K. (2011). Psychospołeczne problemy zdrowia i choroby. W: Opolski J. (red.). Zdrowie publiczne. Wybrane zagadnienia. Część 1. Warszawa: Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego


do góry