Wielkość czcionki:

Sieci promocji zdrowia

Sieci promocji zdrowia

Ogólnopolska Sieć Promocji Zdrowia

Misja Sieci

Główną misją Sieci jest popularyzacja idei i profesjonalnej wiedzy dotyczącej promocji zdrowia personelu w zakładach pracy oraz upowszechnianie działań prozdrowotnych w firmach. Sieć działa również na rzecz doskonalenia jakości strategii i programów wspierających zdrowie pracowników, realizowanych w środowisku pracy. Ponadto Sieć jest płaszczyzną wymiany doświadczeń i rozwoju współpracy pomiędzy zakładami promującymi zdrowie swojego personelu oraz pomiędzy nimi i instytucjami/organizacjami mogącymi udzielać im wsparcia (m.in. strukturami władzy państwowej, ochrony zdrowia – głównie medycyny pracy, ochrony pracy, firmami sektora ubezpieczeń, life style, medialnymi).

Promocja zdrowia w pracy obejmuje wszelkie działania podejmowane przez pracodawców na rzecz zdrowia ich personelu, które nie są wymagane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Może to być pomaganie pracownikom w zdrowym odżywianiu się, niepaleniu tytoniu, lepszym radzeniu sobie ze stresem, wspieranie ich aktywności fizycznej, sponsorowanie dodatkowej opieki medycznej itp. Modelowo rzecz ujmując, są to działania tak zorganizowane, by nie tylko przynosiły korzyści zdrowotne pracownikom, ale również przyczyniały się do pomyślnego funkcjonowania firmy w jej otoczeniu rynkowym i społecznym.

Uczestnictwo w Sieci jest okazją, by korzystać z:

  • szybkiego i bezpośredniego dostępu do najnowszych publikacji na temat promocji zdrowia w miejscu pracy
  • szkoleń, seminariów, konferencji organizowanych w ramach projektów Sieci
  • konsultacji udzielanych przez doświadczonych ekspertów w zakresie wdrażania programów promocji zdrowia w zakładach pracy
  • doświadczeń innych partnerów zrzeszonych w Sieci
  • rozwiązań i produktów (metodyki działania, narzędzi oceny, materiałów informacyjnych itp.) oferowanych w ramach realizacji wspólnych projektów Sieci
  • możliwości popularyzowania swoich działań i dokonań prozdrowotnych, dzielenia się swoją wiedzą i doświadczeniem
  • możliwości opiniotwórczych dotyczących kreowania kierunków rozwoju i źródeł wsparcia dla promocji zdrowia w miejscu pracy w Polsce

Uczestnictwo w Sieci pomaga firmom lepiej dostrzegać problemy i potrzeby zdrowotne personelu, wybierać możliwie najlepsze sposoby ich rozwiązywania i zaspokajania, lepiej komunikować się z pracownikami w sprawach dotyczących zdrowia, oceniać efekty realizowanych działań (czy są dobrze odbierane, opłacalne dla firmy).

Struktura Sieci

Animatorem i koordynatorem prac Sieci jest Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy, będące komórką organizacyjną Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi.

Zasadniczą strukturę Sieci tworzą zakłady pracy, które zgłosiły swój akces uczestnictwa.  Na potrzeby realizacji konkretnych projektów tworzą się ściślej współpracujące ze sobą grupy zainteresowanych nimi firm i partnerów. Sieć kieruje się zasadą dobrowolności w wyborze przez jej członków działań, w które się angażują. Oznacza to, że w zależności od tematyki realizowanego projektu i aktualnych potrzeb część członków Sieci aktywnie uczestniczy w podejmowanych działaniach, a część pozostaje „w stanie spoczynku”.

Tematyka podejmowanych działań jest zgodna z aktualnymi trendami i potrzebami środowiska pracy, narodowymi projektami w zakresie promocji zdrowia pracujących, priorytetami polskich i międzynarodowych organizacji finansujących działania z tego obszaru itp.

Do współpracy przy realizacji projektów Sieci zapraszane są – w roli partnerów – instytucje i organizacje (rządowe, pozarządowe, komercyjne) działające w obszarach ochrony zdrowia – głównie medycyny pracy, ochrony pracy, ubezpieczeń, life style, mediów, etc.

Historia Sieci

Ogólnopolska Sieć Promocji Zdrowia w Pracy powołana została w 1995 r. przez Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy.

W 2001 r. Ogólnopolska Sieć została włączona w struktury Europejskiej Sieci Promocji Zdrowia w Pracy (ENWHP), a Centrum podjęło obowiązki jej Narodowego Biura Kontaktowego.

W początkowym okresie swojego rozwoju Sieć nastawiona była na budowę struktur upowszechniających ideę promocji zdrowia w pracy. Do współpracy w tym celu zaproszone zostały wojewódzkie ośrodki medycyny pracy (WOMP) z całego kraju, które pełniły rolę regionalnych/terenowych liderów. W miarę rozwoju efektów popularyzatorskich i wzrastającego zainteresowania zakładów pracy, struktura Sieci przechylała się w kierunku regionalnych koalicji (zakłady pracy realizujące projekt koordynowany przez WOMP). Po 2000 r. najbardziej aktywne koalicje to: świętokrzyska, kujawsko-pomorska, podkarpacka, lubuska, małopolska. Aktualnie rozwija się głównie bezpośrednia współpraca pomiędzy Centrum i poszczególnymi firmami zainteresowanymi problematyką konkretnego projektu Sieci.

Wśród projektów realizowanych z partnerami krajowymi (ponad 20 projektów) były m.in.:
  • Promocja zdrowia w zakładach pracy w Polsce – stan i kierunki rozwoju
  • Ocena stanu i analiza jakości wdrażania promocji zdrowia w zakładach pracy w Polsce
  • Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych
  • Działania antytytoniowe w zakładach pracy w Polsce w kontekście zmian Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
  • Opracowanie i upowszechnienie kwestionariusza oceny efektów programów antytytoniowych w miejscu pracy
  • Aktywność zawodowa pracowników w aspekcie problematyki starzejącego się społeczeństwa – opracowanie zasad i metod stymulujących zachowania prozdrowotne osób starszych w pracy
  • Opracowanie i upowszechnienie metod promocji zdrowia dostosowanych do potrzeb pracujących o niskim poziomie wykształcenia
  • Program promocji zdrowia psychicznego w miejscu pracy
  • Postawy lekarzy i pielęgniarek służby medycyny pracy wobec promocji zdrowia zatrudnionych
  • Postawy studentów ostatniego roku studiów menadżerskich dotyczące wspierania zdrowia zatrudnionych
  • Diagnoza barier rozwoju promocji zdrowia występujących w świadomości populacji pracującej
  • Monitorowanie i doskonalenie wdrażania regionalnych strategii promocji zdrowia pracujących zgodnie z wzorami dobrej praktyki ENWHP

Przedsięwzięcia dotychczas realizowane we współpracy z ENWHP dotyczyły m.in. przeciwdziałania uzależnieniu pracowników od tytoniu, alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, promocji zdrowego środowiska pracy personelu z chorobami przewlekłymi, profilaktyki nadwagi i otyłości pracujących czy zarządzania zdrowiem starzejących się pracowników. Ważniejsze z nich to:

  • Healthy Workplaces Project – European Partnership on Tobacco Dependence (2000-2001)
  • The implementation of infrastructures for promoting workplace health (2002–2004)
  • Healthy work in an ageing Europe (2004–2005)
  • Development Of Structures For Dissemination Of Good Practice In The Field Of Workplace Health Promotion In The Acceding And The Applicant Countries (2005-2006)
  • Workplace Health Promotion, National Health Polices and Strategies in an Enlarging Europe – WHP in Europe (2005-2008)
  • Health in the World of Work – Prolonging Healthy Working Years (2005-2008)
  • Development of a European Work-Related Health Report and Establishment Of Mechanisms for Dissemination and Co-operation in the Acceding and Candidate Countries – WORKHEALTH II (2005-2006)
  • Move Europe – A Campaign  for the Improvement of Lifestyle-related Workplace Health Promotion in Europe (2005-2008)
  • Workplace Health Management for Older Workers – WHP-Ageing (2007-2009)
  • Translating Lisbon recommendations into an e-learning program for Occupational Safety & Health Specialists – Workplace Health Promotion as a mean for reaching enhanced competitiveness – ELWHP (2007-2009)
  • Guidelines for the Prevention of Obesity at the Workplace – GPOW (2007-2009)
  • Strengthening transversal competences of low educated employees concerning their health choices in the context of changing labor market – LEECH (2008-2011)
  • Maximising employee performance by minimising the impact of substances in the workplace – MEPMIS (2009 – 2011)
  • Mental Health Promotion Handbooks – MHPHands (2010–2013)
  • Promoting Healthy Work for Employees with Chronic Illness (2011-2013)
  • Promotion of immunization for health professionals in Europe – HProImmune (2011-2013)
W ciągu ponad 20 lat funkcjonowania Ogólnopolskiej Sieci Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy:
  • przeszkolono ponad 1 000 liderów (m.in. specjalistów ds. zarządzania kadrami oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników Wojewódzkich Ośrodków Medycyny Pracy), którzy animowali, koordynowali i/lub prowadzili działania popularyzujące promocję zdrowia pracujących w firmach,
  • opracowano i opublikowano szereg materiałów informacyjno – edukacyjnych (ponad 20 poradników, broszur, ulotek) i rozpowszechniono je w około 10 000 firm,
  • objęto działaniami z zakresu promocji zdrowia liczną grupę pracowników (przykładowo tylko w latach 2012-2014 w ramach projektu pt. „Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych” było to ok. 58 000 osób z 209 firm w Polsce),
  • cyklicznie monitorowano stan i determinanty rozwoju promocji zdrowia w Polsce i upowszechniano wyników takich badań (m.in. stanu zachowań i świadomości zdrowotnej pracujących, aktywności przedsiębiorstw, działań antynikotynowych w sferze pracy, postaw pracodawców, menedżerów profesjonalistów służb medycyny pracy wobec promocji zdrowia w miejscu pracy, uwarunkowań prawnych i instytucjonalnych w skali kraju i UE (z tego obszaru tematycznego powstało ok. 230 publikacji naukowych),
  • opracowano narzędzia do ewaluacji projektów promocji zdrowia w miejscu pracy, w tym takich, które zalecane są jako najbardziej wartościowe w skali międzynarodowej ( np. publikowane w ramach Recommended and Promosing Practices for Situational Assessment Tools by the Health Communication Unit, University of Toronto),
  • propagowano dokonania zakładów pracy i liderów zaangażowanych w promocję zdrowia pracowników na arenie krajowej i międzynarodowej m.in. poprzez Europejską Sieć Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy.
Strategie rozwoju Sieci
  • lata 1995-1996 – wszechstronne wsparcie szkoleniowo- konsultacyjne dla tzw. Liderów Sieci (pracownicy państwowej służby zdrowia i inspekcji sanitarnej)
  • lata 1997-2001 (I strategia) – oparcie funkcjonowania Sieci na Wojewódzkich Ośrodkach Medycyny Pracy, w strukturze Sieci strategiczną pozycję zyskały regionalne Ośrodki
  • lata 2002-2008-do dziś – wspieranie działalności aktywnych WOMP, lokalne koalicje – „myśl globalnie –działaj lokalnie”, aktywizacja Krajowego Centrum w ramach ENWHP (II i III strategia)
Kierunki rozwoju Sieci na lata 2006-2008 (III strategia):
  • utworzenie Narodowego Forum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy jako struktury wspierającej działalność Ogólnopolskich Sieci Ośrodków Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy
  • doskonalenie istniejących i budowanie nowych wojewódzkich koalicji jako metody kreowania społecznego wsparcia dla projektów promocji zdrowia pracujących
  • wykreowanie aktywnych wojewódzkich ośrodków koordynujących na obszarach, w których dotychczas nie podjęto współpracy w dziedzinie promocji zdrowia zatrudnionych
  • rozwijanie współpracy i wymiany informacji wewnątrz struktur Sieci
  • intensyfikacja marketingu koncepcji promocji zdrowia pracujących w środowiskach strategicznych dla jej rozwoju
  • rozwój i doskonalenie kadr na potrzeby promowania zdrowia w miejscu pracy
  • doskonalenie jakości wdrożeń w kierunku zgodnym z siedliskową koncepcją miejsca pracy promującego zdrowie
  • upowszechnienie stosowania procedur ewaluacji w ramach projektów promocji zdrowia w miejscu pracy
  • uaktywnienie Sieci w sferze działań związanych z kreowaniem prozdrowotnego stylu życia zatrudnionych
  • rozwój współpracy z innymi strukturami sieciowymi działającymi na polu promocji zdrowia w Polsce
  • aktywny udział Ogólnopolskiej Sieci w działalności Europejskiej Sieci Promocji zdrowia Miejscu Pracy

Europejska Sieć Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy (ENWHP)

Powstała w 1996 roku uzyskując wsparcie ze środków Komisji Europejskiej w ramach uruchomionego w tym samym czasie programu Wspólnot dotyczącego zdrowia publicznego pn.: Programme of Action on Health Promotion, Information, Education and Training. Głównym inicjatorem stworzenia tej nieformalnej struktury był Federal Institute for Occupational Safety & Health w Dortmundzie, którego dyrektor – prof. Karl Kuhn pełni funkcję współprzewodniczącego Sieci.

Misja i wizja Europejskiej Sieci zawiera się w głównym haśle Deklaracji Luksemburskiej przyjętej przez członków Sieci w 1997 jako podstawa jej funkcjonowania: „Zdrowy pracownik w zdrowej organizacji”.

W ramach swych działań ENWHP zajmuje się identyfikacją, opisywaniem i upowszechnianiem przykładów „dobrej praktyki” w zakresie promocji zdrowia w miejscu pracy a także lobbingiem tej koncepcji wśród wszystkich kluczowych środowisk. Projekty realizowane przez Sieć mają na celu rozwijanie struktur wspierających promocję zdrowia na szczeblu lokalnym, krajowym i międzynarodowym, w szczególności w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw; udostępnianie narzędzi, metod i informacji dotyczących promocji zdrowia oraz prezentowanie korzyści płynących z promocji zdrowia w miejscu pracy dla zdrowia publicznego, spójności społecznej i rozwoju ekonomicznego.

Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy jest Narodowym Biurem Kontaktowym Europejskiej Sieci Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy.

Więcej o Europejskiej Sieci Promocji Zdrowia na stronie: www.enwhp.org/ oraz w broszurze informacyjnej dostępnej w języku angielskim: Europejska Sieć Promocji Zdrowia w Miejscu pracy – broszura informacyjna


do góry